A sample text widget

Etiam pulvinar consectetur dolor sed malesuada. Ut convallis euismod dolor nec pretium. Nunc ut tristique massa.

Nam sodales mi vitae dolor ullamcorper et vulputate enim accumsan. Morbi orci magna, tincidunt vitae molestie nec, molestie at mi. Nulla nulla lorem, suscipit in posuere in, interdum non magna.

การสืบค้นและจัดเก็บทรัพยากรจดหมายเหตุดิจิทัลจากยูทูป (ตอนที่ 1)

ยูทูป (Youtube) คือ เว็บไซต์โซเชียลมีเดีย ที่เป็นวีดีโอ ซึ่งเนื้อหามีความหลากหลายไม่ว่าจะเป็นวีดีโอโฆษณา มิวสิควีดีโอ รายการทีวีย้อนหลัง และคลิปวีดีโอสั้น ๆ ถ่ายทำโดยประชาชนทั่วไป (ศตพล จันทร์ณรงค์, 2558) ให้บริการฟรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย เปิดบริการเว็บไซต์ให้ผู้ใช้สามารถอัพโหลดโดยมีการแบ่งประเภทและจัดอันดับคลิปโดยง่าย ส่วนมากนิยมนำมาใช้เป็นช่องทางหนึ่งสำหรับการดำเนินการธุรกิจ เช่นเดียวกันกับการนำมาใช้เพื่อการศึกษาในแง่ของการศึกษาหาความรู้ การเผยแพร่ประชาสัมพันธ์หน่วยงาน บันทึกเหตุการณ์กิจกรรมต่าง ๆ ที่หน่วยงานจัดขึ้น หรือเพื่อความบันเทิง ล้วนมีความหมายและคุณค่าหากมีวิธีการคัดเลือกและจัดเก็บ

ดังนั้น หน่วยจดหมายเหตุดิจิทัล จึงเล็งเห็นความสำคัญและประโยชน์ของวีดิโอที่เผยแพร่อยู่บนเว็บไซต์ Youtube จากเจ้าของหน่วยงานเป็นผู้เผยแพร่ หรือจากบุคคลทั่วไป โดยมีเนื้อหาสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับหน่วยงานต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัยรามคำแหง เหตุการณ์ กิจกรรมหรือบุคคลซึ่งมีความสำคัญต่อมหาวิทยาลัย ให้คุณค่าต่อประวัติศาสตร์และการศึกษาค้นคว้าวิจัย จึงได้นำเสนอวิธีการการสืบค้นและจัดเก็บทรัพยากรจดหมายเหตุดิจิทัลจากยูทูป เพื่อใช้ในการปฏิบัติงานและเผยแพร่ความรู้ได้อีกด้วย

การสืบค้น

  1. การกำหนดคำค้น (Keyword) เทคนิคพิเศษที่ใช้ในการสืบค้น และแหล่งข้อมูลที่จะทำการค้นหา เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ตรงกับความต้องการต่อการนำมาใช้ประโยชน์ เรียกได้ว่าเป็นขั้นตอนสำคัญต่อการได้มาซึ่งข้อมูล โดยเนื้อหาหรือเรื่องที่ต้องการจัดเก็บให้คำนึงถึงสิ่งที่สะท้อนพันธกิจ บทบาทภาระหน้าที่ของหน่วยงานในด้านต่าง ๆ
  2. เทคนิคการสืบค้น ใช้วิธีการสืบค้นการค้นหาพื้นฐานหรืออย่างง่าย (Basic Search) การค้นหาแบบซับซ้อนหรือขั้นสูง (Advanced Search) การสืบค้นข้อมูล โดยใช้ตรรกบูลีน (Boolean Logic) และเครื่องหมายพิเศษอื่น ๆ

วิธีการสืบค้น

การสืบค้นอย่างง่าย (Basic search) คือ การสืบค้นขั้นพื้นฐาน สืบค้นได้อย่างรวดเร็ว สามารถทำได้โดยใส่คำค้น (keyword) ที่เป็นประโยค คำ หรือวลี ในเรื่องที่เกี่ยวข้อง ตัวอย่างคำค้น : เพลงมหาวิทยาลัยรามคำแหง

      1. ไปที่เว็บไซต์ www.youtube.com ปรากฏหน้าจอและใส่คำค้นลงไปในช่องสืบค้น และคลิก คลิกสืบค้น
        ใส่คำค้นลงไปในช่องสืบค้น

    1. ปรากฏหน้าจอผลลัพธ์ จำนวน 19,900 รายการ จะเห็นว่าการสืบค้นอย่างง่ายจะทำให้ได้ผลลัพธ์เป็นจำนวนมากทำให้ยาก และเสียเวลาในการคัดเลือก
      การสืบค้นอย่างง่ายจะทำให้ได้ผลลัพธ์ เป็นจำนวนมาก
    2. จำกัดการสืบค้นโดยใช้ตัวกรองผลลัพธ์ เช่น วันที่อัพโหลด : เลือก ปีนี้
      1. คลิก ใช้ตัวกรองผลลัพธ์
      2. เลือกรูปแบบตัวกรองผลลัพธ์ตามต้องการ

      เลือกรูปแบบตัวกรองผลลัพธ์ตามต้องการ

    3. ปรากฏหน้าจอผลลัพธ์ จำนวน 2,200 รายการที่กรอง ทั้งนี้จะต้องสำรวจดูอีกครั้งหนึ่งก่อนที่จะนำผลลัพธ์ไปใช้และจัดเก็บว่าตรงกับความต้องการหรือไม่ เนื่องจากระบบการค้นคืนในยูทูป ยังคงดึงคำค้นที่ปรากฏอยู่ในทุกส่วนของเนื้อหาคลิปหรือวีดีโอที่เผยแพร่
      ปรากฏหน้าจอผลลัพธ์ จำนวน 2,200 รายการที่กรอง คำอธิบายตัวกรอง

      • วันที่อัพโหลด คือ ช่วงระยะเวลาที่ทำการอัพโหลดวีดีโอ เพื่อเผยแพร่
      • ประเภท คือ ชนิดของวีดีโอ ที่ต้องการค้นเผยแพร่เป็นในรูปแบบใด
      • ระยะเวลา คือ ความยาวในการเล่นวีดีโอ
      • คุณลักษณะ คือ มาตรฐานความละเอียดในการแสดงบนอุปกรณ์ หรือการถ่ายทำภาพในรูปแบบต่าง ๆ
      • จัดเรียงตาม คือ การจัดเรียงผลลัพธ์ตามที่ปรากฏในรูปแบบต่าง ๆ

การสืบค้นอย่างละเอียด (Advanced search) คือ การสืบค้นขั้นสูง ที่มีความซับซ้อนมากว่าการสืบค้นอย่างง่าย โดยมีเทคนิค หรือรูปแบบการสืบค้นที่จะช่วยให้ระบุเงื่อนไข หรือขอบเขตการสืบค้นได้แคบลง เฉพาะเจาะจงทำให้ผลการสืบค้นตรงกับความต้องการมากยิ่งขึ้น มีวิธีการสืบค้น และการใช้เครื่องหมายพิเศษต่าง ๆ คือ

  1. ใส่คำค้น (keyword) ที่เป็นประโยค คำ หรือวลี ในเรื่องที่เกี่ยวข้อง ไปที่เว็บไซต์ www.youtube.com ปรากฏหน้าจอและใส่คำค้นลงไปในช่องสืบค้น และคลิก คลิกสืบค้น
    ตัวอย่างคำค้น : “ru channel” และ เพลงมหาวิทยาลัยรามคำแหง
  2. ปรากฏหน้าจอผลลัพธ์ จำนวน 66 รายการ และให้ตรวจสอบอีกครั้งหนึ่งเพื่อให้ตรงกับความต้องการ
    ปรากฏหน้าจอผลลัพธ์ จำนวน 66 รายการ คำอธิบายการใช้คำเชื่อม และเครื่องหมายพิเศษต่าง ๆ

    • การใช้คำเชื่อม และ หรือ เมื่อต้องการสืบค้นคำหรือวลีเพิ่มเติม
      • และ : ใช้เชื่อมคำที่มีแนวคิดต่างกันเข้าด้วยกัน เพื่อให้ได้วีดีโอที่มี ทุกแนวคิดที่ระบุ ทำให้ได้วีดีโอ จำนวนลดลง หรือเป็นการค้นหาทุกคำ
      • หรือ : ใช้เชื่อมคำที่มีแนวคิดเหมือนกันเข้าด้วยกัน เพื่อให้ได้แนวคิดใดแนวคิดหนึ่งที่ระบุไว้ ทำให้ได้เอกสารจำนวนเพิ่มขึ้นมีประโยชน์ในการค้นคำพ้องความหมาย (synonyms) และคำที่มีพจน์และกาลต่างกัน หรือเป็นการค้นหาอย่างน้อย 1 คำ
    • เครื่องหมายพิเศษต่าง ๆ
      • “_” : ใช้ค้นตรงตามตัวที่พิมพ์
      • Title : (คำในชื่อ) : ค้นหาวิดีโอที่มีคำที่เฉพาะเจาะจงอยู่ในชื่อ เช่น title:โขนรามคำแหง (ใช้การค้นหาขั้นสูงในเครื่องมือจัดการวิดีโอ, ม.ป.ป.)

ในการกำหนดคำค้น โดยการสืบค้นแบบละเอียด บางครั้งอาจทำให้ต้องกำหนดคำค้นที่หลากหลายและผสมคำเชื่อม เครื่องหมายพิเศษต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้ให้สามารถนำไปประโยชน์ได้สูงสุด

สำหรับตอนที่ 1 นี้ เป็นเพียงตัวอย่างการแนะนำเทคนิคการสืบค้นทรัพยากรจดหมายเหตุดิจิทัลจากยูทูป ซึ่งในตอนต่อไปจะนำเสนอการสืบค้นอย่างละเอียด ด้วยเทคนิคอื่น ๆ รวมถึงการจัดเก็บวีดีโอเพื่อสะดวกต่อการเรียกดูผลลัพธ์ต่อไป

เอกสารอ้างอิง

ศตพล จันทร์ณรงค์. (2558). รวยด้วย Youtube 2015. กรุงเทพฯ: เกรท ไอเดีย.
ใช้การค้นหาขั้นสูงในเครื่องมือจัดการวิดีโอ. (ม.ป.ป.). ค้นเมื่อ 7 เมษายน 2560, จาก https://support.google.com/youtube/answer/2685977?hl=th

งานสื่อมัลติมีเดีย ฝ่ายเทคโนโลยีห้องสมุด
ชุมชน สื่อเสริมเพิ่มปัญญา พัฒนาทักษะ

Leave a Reply